Hasan Hilmî Edirnevî Dîvânı (Dîvân-ı Sânî) [Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlük]

yuksek_lisans_tezi · 2024 · Aksaray Üniversitesi

Sosyal Bilimler Enstitüsü

Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı

Özet

Bu çalışmayla XIX. yy şairlerinden Hasan Hilmî Edirnevî’nin divanının (Dîvân-ı Sânî) bağlamlı dizin ve işlevsel sözlüğü oluşturulmuştur. Çalışma TEBDİZ projesi üzerinden yürütülmüştür. TEBDİZ yani “Türk Edebiyatı Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlük” projesi temelleri 2007 yılında atılmış bir projedir. Aslında 2007 yılından önce ilk örneklerini Prof. Dr. Günay Karaağaç’ın danışmanlığındaki tezlerde gördüğümüz bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük çalışmaları daha sonra Prof. Dr. Cem Dilçin danışmanlığında başlayan ve Prof. Dr. İsmail Hakkı Aksoyak danışmanlığında biten Furkan Öztürk’ün hazırladığı “Baki Dîvânı Sözlüğü [bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük]” adlı çalışmayla bugünkü halini almıştır. Proje internet ağı üzerinden yürütülmektedir. Bu çalışma sonunda da Hasan Hilmî’ye ait 343 na’t anlamlandırılmıştır. Tebdiz sistemine yüklenmeyen 2 na’t , 1 manzum biyografi, 3 Farsça beyit ve 2 mersiye de ayrı bir bölüm altında verilmiştir. Çalışma sonucunda Hasan Hilmî’nin üslup açısından çok başarılı bir şair olmadığı görülmüştür. Hem Arapça hem de Farsça tamlamaları kullandığı yine bunun yanında deyimlere ve kalıp ifadelere de yer verdiği görülmüştür. Aruzu kullanma konusunda pek de maharetli değildir. Hatta bazı beyitlerde neredeyse aruzu hiçe saymıştır. Daha çok nasıl anlattığına değil de ne anlattığına önem veren bir şair olarak karşımıza çıkmaktadır. Eserini araç olarak kullanmıştır.

Katkıda Bulunanlar

• Ahmet Sarı(author)
• Doç. Dr. Hasan Ekici(advisor)